awọn iroyin

Agbára sí i lójú ojutu tó lágbára

1. Ìtumọ̀

Ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí àwọn èròjà tí ń yípo ara wọn padà ń yọ́ nínú irin ìpìlẹ̀ láti fa ìyípadà díẹ̀ nínú àwọn irin náà, èyí sì ń mú kí agbára àwọn irin náà pọ̀ sí i.

2. Ìlànà

Àwọn átọ̀mù omi tí ó yọ́ nínú omi líle náà máa ń fa ìyípadà lattice, èyí tí ó máa ń mú kí ìdènà ìyípadà kúrò nínú omi pọ̀ sí i, ó máa ń mú kí yíyọ́ ṣòro, ó sì máa ń mú kí agbára àti líle ti omi líle alloy náà pọ̀ sí i. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí láti fún irin lágbára nípa títú èròjà omi kan láti ṣẹ̀dá omi líle ni a ń pè ní agbára omi líle. Nígbà tí ìṣọ̀kan àwọn átọ̀mù omi bá yẹ, agbára àti líle ohun èlò náà lè pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n agbára àti lílágbára rẹ̀ ti dínkù.

3. Àwọn ohun tó lè nípa lórí rẹ̀

Bí ìpín átọ̀mù àwọn átọ̀mù oníyọ̀ bá ṣe ga tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ipa agbára náà ṣe pọ̀ tó, pàápàá jùlọ nígbà tí ìpín átọ̀mù bá kéré gan-an, ipa agbára náà ṣe pàtàkì sí i.

Bí ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn átọ̀mù solute àti ìwọ̀n átọ̀mù ti irin ìpìlẹ̀ bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ipa agbára náà ṣe pọ̀ tó.

Àwọn átọ̀mù solute interstitial ní ipa okun ojutu to lagbara ju awọn átọ̀mù rirọpo lọ, ati nitori pe iyipada lattice ti awọn átọ̀mù interstitial ninu awọn kirisita cubic ti o dojukọ ara jẹ aiṣedeede, ipa agbara wọn tobi ju ti awọn kirisita cubic ti o dojukọ oju lọ; ṣugbọn awọn átọ̀mù interstitial Agbara isolution to lagbara ni opin pupọ, nitorinaa ipa agbara gangan tun ni opin.

Bí ìyàtọ̀ tó wà nínú iye àwọn elekitironi valence láàárín àwọn átọ̀mù solute àti irin ìpìlẹ̀ bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ipa okun solution tó lágbára ṣe hàn gbangba tó, ìyẹn ni pé, agbára ìbísí ti solution tó lágbára náà á máa pọ̀ sí i pẹ̀lú bí ìfọkànsí elekitironi valence ṣe ń pọ̀ sí i.

4. Ìwọ̀n agbára omi líle da lórí àwọn ohun wọ̀nyí.

Ìyàtọ̀ nínú ìwọ̀n láàrín àwọn átọ̀mù matrix àti àwọn átọ̀mù solute. Bí ìyàtọ̀ ìwọ̀n bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ìdènà sí ìṣètò kírísítà ìpilẹ̀ṣẹ̀ ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ó ṣe ṣòro fún yíyọ kúrò nínú ipò.

Iye awọn eroja alloying. Bi awọn eroja alloying ba ti pọ si, bẹẹ ni ipa agbara naa yoo pọ si. Ti awọn atomu ba tobi ju tabi kere ju, agbara iyọkuro yoo kọja. Eyi pẹlu ilana agbara miiran, agbara ipele ti a tuka.

Àwọn átọ̀mù solute àárín gbùngbùn ní ipa okun omi tó lágbára ju àwọn átọ̀mù ìyípadà lọ.

Bí ìyàtọ̀ tó wà nínú iye àwọn elekitironi valence tó wà láàrín àwọn átọ̀mù solute àti irin ìpìlẹ̀ ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni ipa okun omi líle náà ṣe pọ̀ tó.

5. Ipa

Agbára ìṣẹ́, agbára ìfàyà àti líle lágbára ju àwọn irin mímọ́ lọ;

Ni ọpọlọpọ igba, agbara gbigbe ara kere ju ti irin mimọ lọ;

Ìlànà ìṣiṣẹ́ rẹ̀ kéré gan-an ju irin mímọ́ lọ;

A le mu resistance ti o nrakò, tabi pipadanu agbara ni awọn iwọn otutu giga, dara si nipasẹ fifun ojutu lagbara.

 

Iṣẹ́ líle

1. Ìtumọ̀

Bí ìwọ̀n ìyípadà òtútù ṣe ń pọ̀ sí i, agbára àti líle àwọn ohun èlò irin ń pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n ìwúwo àti agbára ń dínkù.

2. Ìfihàn

Ohun kan tí agbára àti líle àwọn ohun èlò irin máa ń pọ̀ sí i nígbà tí wọ́n bá ti bàjẹ́ lábẹ́ ìwọ̀n otútù àtúnṣe, nígbà tí plasticity àti líle rẹ̀ ń dínkù. A tún mọ̀ ọ́n sí ìdàrúdàpọ̀ iṣẹ́ tútù. Ìdí rẹ̀ ni pé nígbà tí irin náà bá ti bàjẹ́ pẹ̀lú plastic, àwọn crystal grains máa ń yọ́, wọ́n sì máa ń yí padà, èyí tí ó máa ń mú kí àwọn crystal grains máa gùn, wọ́n máa ń fọ́, wọ́n sì máa ń di fiber, àwọn ìdààmú tí ó kù sì máa ń wáyé nínú irin náà. Ìwọ̀n ìdàrúdàpọ̀ iṣẹ́ sábà máa ń hàn nípa ìpíndọ́gba microhardness ti dada Layer lẹ́yìn tí a bá ti ṣe é sí èyí tí a ti ṣe é ṣáájú tí a ti ṣe é àti jíjìn ti lera Layer náà.

3. Ìtumọ̀ láti ojú ìwòye ẹ̀kọ́ ìyípadà

(1) Ìdènà wáyé láàrín ìdènà, àti pé àwọn ìgé tí ó yọrí sí dí ìṣípò àwọn ìdènà náà lọ́wọ́;

(2) Ìhùwàpadà kan wáyé láàrín àwọn ìtúpalẹ̀, àti pé ìtúpalẹ̀ tí a ṣẹ̀dá tí ó dúró ṣinṣin ń dí ìṣípò ìtúpalẹ̀ náà lọ́wọ́;

(3) Ìbísí àwọn ìyípadà ara ń wáyé, àti pé ìbísí nínú ìyípadà ara ń mú kí ìdènà sí ìyípadà ara túbọ̀ pọ̀ sí i.

4. Ewu

Líle iṣẹ́ máa ń mú ìṣòro wá sí ìtọ́jú síwájú sí i ti àwọn ẹ̀yà irin. Fún àpẹẹrẹ, nígbà tí a bá ń yí àwo irin náà ní òtútù, yóò ṣòro láti yí, nítorí náà ó ṣe pàtàkì láti ṣètò àtúnṣe àárín nígbà tí a bá ń ṣe iṣẹ́ náà láti mú kí iṣẹ́ rẹ̀ le nípa gbígbóná. Àpẹẹrẹ mìíràn ni láti jẹ́ kí ojú iṣẹ́ náà le koko kí ó sì le nígbà tí a bá ń gé e, èyí á mú kí irinṣẹ́ máa yí padà kí ó sì máa mú kí agbára gígé náà pọ̀ sí i.

5. Àwọn àǹfààní

Ó lè mú kí agbára, líle àti ìdènà ìfàsẹ́yìn àwọn irin pọ̀ sí i, pàápàá jùlọ fún àwọn irin mímọ́ àti àwọn irin kan tí a kò le mú sunwọ̀n sí i nípasẹ̀ ìtọ́jú ooru. Fún àpẹẹrẹ, wáyà irin alágbára gíga tí a fà mọ́ra tí ó sì tutù àti ìsun omi tí a fi ìdàpọ̀ tútù ṣe, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, lo ìyípadà iṣẹ́ tútù láti mú kí agbára rẹ̀ àti ààlà rírọ̀ pọ̀ sí i. Àpẹẹrẹ mìíràn ni lílo ìdàpọ̀ iṣẹ́ láti mú kí líle àti ìdènà ìfàsẹ́yìn àwọn táńkì, àwọn ipa ọ̀nà traktọ, àwọn ẹ̀gbẹ́ ìfọ́ àti àwọn ìyípadà ojú irin sunwọ̀n sí i.

6. Ipa ninu imọ-ẹrọ ẹrọ

Lẹ́yìn yíya àwòrán tútù, yíyípo àti yíyọ ìbọn (wo bí a ṣe ń fún ojú ilẹ̀ lágbára) àti àwọn ìlànà mìíràn, agbára ojú ilẹ̀ àwọn ohun èlò irin, àwọn ẹ̀yà ara àti àwọn èròjà lè sunwọ̀n sí i gidigidi;

Lẹ́yìn tí àwọn ẹ̀yà ara bá ti ní ìdààmú, ìdààmú agbègbè àwọn ẹ̀yà ara kan sábà máa ń kọjá ààlà ìwúwo ohun èlò náà, èyí tí ó máa ń fa ìbàjẹ́ ike. Nítorí líle iṣẹ́, ìdàgbàsókè ìbàjẹ́ ike tí ń bá a lọ ní ìdíwọ́, èyí tí ó lè mú ààbò àwọn ẹ̀yà ara àti àwọn ẹ̀yà ara sunwọ̀n sí i;

Nígbà tí a bá fi àmì sí apá tàbí ohun èlò irin kan, ìyípadà ike rẹ̀ a máa ń ní agbára sí i, kí ìyípadà náà lè lọ sí apá tí ó le tí kò ṣiṣẹ́ ní àyíká rẹ̀. Lẹ́yìn irú àwọn ìgbésẹ̀ yíyípadà bẹ́ẹ̀, a lè rí àwọn ohun èlò ìtẹ̀wé tútù tí ó ní ìyípadà ìpele kan náà;

Ó lè mú kí iṣẹ́ gígé irin tí kò ní erogba pọ̀ sí i, kí ó sì jẹ́ kí àwọn ègé náà rọrùn láti yà sọ́tọ̀. Ṣùgbọ́n líle iṣẹ́ tún ń mú ìṣòro wá sí ìṣiṣẹ́ síwájú sí i ti àwọn ẹ̀yà irin. Fún àpẹẹrẹ, wáyà irin tí a fà ní òtútù ń gba agbára púpọ̀ fún fífà síwájú sí i nítorí líle iṣẹ́, ó sì lè fọ́ pàápàá. Nítorí náà, a gbọ́dọ̀ fi ṣe é kí iṣẹ́ má baà le kí ó tó di fífà. Àpẹẹrẹ mìíràn ni pé kí ojú iṣẹ́ náà lè di gígé kí ó sì le nígbà tí a bá ń gé e, agbára gígé náà máa ń pọ̀ sí i nígbà tí a bá ń tún gé e, a sì máa ń yára yí irinṣẹ́ náà.

 

Ìfún ọkà tó rọrùn lágbára

1. Ìtumọ̀

Ọ̀nà tí a gbà ń mú kí àwọn ohun èlò irin sunwọ̀n síi nípa ṣíṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò kristali ni a ń pè ní kí ó mú kí ó túbọ̀ lágbára síi. Nínú iṣẹ́ náà, a máa ń mú kí agbára ohun èlò náà sunwọ̀n síi nípa ṣíṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò kristali.

2. Ìlànà

Àwọn irin sábà máa ń jẹ́ polycrystals tí a fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn crystal ṣe. A lè fi ìwọ̀n àwọn crystal hàn nípa iye àwọn crystal fún ìwọ̀n kan. Bí iye náà bá ṣe pọ̀ tó, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn crystal grains náà ṣe pọ̀ tó. Àwọn àyẹ̀wò fihàn pé àwọn irin tí a fi ìṣọ̀kan ṣe ní iwọ̀n otutu yàrá ní agbára gíga, líle, plasticity àti líle ju àwọn irin tí a fi ìṣọ̀kan ṣe lọ. Èyí jẹ́ nítorí pé àwọn ọkà tí ó dára máa ń fara da ìyípadà ike lábẹ́ agbára òde àti pé a lè fọ́n wọn káàkiri nínú àwọn ọkà púpọ̀, ìyípadà ike náà máa ń dọ́gba, ìṣọ̀kan wahala náà sì máa ń dínkù; ní àfikún, bí àwọn ọkà náà ṣe dára tó, bẹ́ẹ̀ ni agbègbè ààlà ọkà náà ṣe tóbi tó àti àwọn ààlà ọkà tí ó le koko. Bí ìtànkálẹ̀ àwọn ìfọ́ ṣe burú tó. Nítorí náà, ọ̀nà láti mú kí agbára ohun èlò náà sunwọ̀n síi nípa títún àwọn crystal grains ṣe ni a ń pè ní ìfúnpọ̀ ọkà nínú iṣẹ́ náà.

3. Ipa

Bí ìwọ̀n ọkà bá ṣe kéré tó, bẹ́ẹ̀ náà ni iye ìyípadà (n) nínú ìṣọ̀pọ̀ ìyípadà (dislocation) ṣe kéré tó. Gẹ́gẹ́ bí τ=nτ0, bí ìṣọ̀kan ìdààmú bá ṣe kéré tó, bẹ́ẹ̀ náà ni agbára ohun èlò náà ṣe pọ̀ sí i;

Òfin tó ń fúnni lágbára nípa fífún ọkà tó dára jùlọ lágbára ni pé bí ọkà bá ṣe ń pọ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni ọkà náà ṣe ń gùn sí i. Gẹ́gẹ́ bí ìbáṣepọ̀ Hall-Peiqi, bí ìwọ̀n àròpín (d) àwọn ọkà bá ṣe ń kéré sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni agbára ìbísí ohun èlò náà ṣe ń pọ̀ sí i.

4. Ọ̀nà ìtúnṣe ọkà

Mu iwọn itutu kekere pọ si;

Ìtọ́jú ìbàjẹ́;

Gbigbọn ati riru;

Fún àwọn irin tí ó ti di aláìlera ní òtútù, a lè tún àwọn èròjà kristali ṣe nípa ṣíṣàkóso ìwọ̀n ìyípadà àti ìgbóná ooru.

 

Ìmúdàgbàsókè ìpele kejì

1. Ìtumọ̀

Ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn alloy onípele kan, àwọn alloy onípele púpọ̀ ní ìpele kejì ní àfikún sí ìpele matrix. Nígbà tí ìpele kejì bá pín ní ìpele matrix pẹ̀lú àwọn patikulu tí a fọ́nká díẹ̀, yóò ní ipa ìfúnni lágbára gidigidi. A ń pe ipa ìfúnni lágbára yìí ní ìfúnni lágbára ìpele kejì.

2. Ìpínsísọ̀rí

Fún ìṣípò àwọn ìyọkúrò, ìpele kejì tí ó wà nínú alloy náà ní àwọn ipò méjì wọ̀nyí:

(1) Ìmúdàgbàsókè àwọn èròjà tí kò lè yí padà (ìṣiṣẹ́ ìforígbárí).

(2) Ìmúdàgbàsókè àwọn èròjà tí ó lè yí padà (ẹ̀rọ tí a gé jáde).

Àti ìfúnpọ̀mọ́ra ìtúká àti ìfúnpọ̀mọ́ra òjò jẹ́ àwọn ọ̀ràn pàtàkì fún ìfúnpọ̀mọ́ra ìpele kejì.

3. Ipa

Ìdí pàtàkì fún ìpele kejì tí ó lágbára ni ìbáṣepọ̀ láàárín wọn àti ìtúpalẹ̀, èyí tí ó ń dí ìṣípò ìtúpalẹ̀ lọ́wọ́, tí ó sì ń mú kí ìdènà ìyípadà ti alloy náà sunwọ̀n sí i.

 

láti ṣàkópọ̀

Àwọn ohun pàtàkì tó ń nípa lórí agbára ni ìṣètò, ìṣètò àti ipò ojú ohun èlò náà fúnra rẹ̀; èkejì ni ipò agbára, bíi iyára agbára, ọ̀nà tí a fi ń kó ẹrù, fífún ní ìrọ̀rùn tàbí agbára tí a ń tún ṣe, yóò fi àwọn agbára tó yàtọ̀ síra hàn; Ní àfikún, àwòrán àti ìwọ̀n àpẹẹrẹ àti ohun èlò ìdánwò náà ní ipa ńlá, nígbà míìrán ó tilẹ̀ lè jẹ́ ìpinnu. Fún àpẹẹrẹ, agbára ìfàyà ti irin alágbára gíga nínú afẹ́fẹ́ hydrogen lè dínkù ní ìwọ̀n púpọ̀.

Ọ̀nà méjì péré ló wà láti fi mú kí àwọn ohun èlò irin lágbára sí i. Ọ̀kan ni láti mú kí agbára ìsopọ̀ àárín atomiki ti alloy náà pọ̀ sí i, láti mú kí agbára ìmọ̀ rẹ̀ pọ̀ sí i, àti láti pèsè kristali pípé láìsí àbùkù, bíi whiskers. A mọ̀ pé agbára whiskers irin sún mọ́ ìníyelórí ìmọ̀. A lè gbà pé èyí jẹ́ nítorí pé kò sí ìyípadà nínú whiskers, tàbí ìwọ̀n díẹ̀ tí kò lè pọ̀ sí i nígbà tí a bá ń ṣe ìyípadà náà. Ó bani nínú jẹ́ pé, nígbà tí ìwọ̀n whisker bá tóbi sí i, agbára náà máa ń dín kù gidigidi. Ọ̀nà míràn tí ó ń fúnni ní okun ni láti fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àbùkù kirisita sínú kristali náà, bí ìyípadà, àbùkù ojú, àwọn átọ̀mù onírúru, ààlà ọkà, àwọn èròjà tí a fọ́nká tàbí àìdọ́gba (bí ìyapa), àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn àbùkù wọ̀nyí ń dí ìṣípò àwọn ìyípadà lọ́wọ́, wọ́n sì tún ń mú kí agbára irin náà sunwọ̀n sí i gidigidi. Àwọn òtítọ́ ti fihàn pé èyí ni ọ̀nà tí ó dára jùlọ láti mú kí agbára àwọn irin pọ̀ sí i. Fún àwọn ohun èlò ìmọ̀ ẹ̀rọ, ó sábà máa ń jẹ́ nípasẹ̀ àwọn ipa agbára pípé láti ṣe àṣeyọrí iṣẹ́ pípé tí ó dára jù.


Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹfà-21-2021